Maagtorsie bij honden

Maagtorsie bij honden – wat kun je eraan doen als eigenaar?

Er is nauwelijks een noodsituatie waarvoor de eigenaren van bepaalde rassen zoveel angst hebben, als voor een maagtorsie. En eigenlijk is dat volledig terecht, want een maagtorsie is een van de meest dramatische aandoeningen uit de hondengeneeskunde.

Maagtorsie, wat is dat?

De maagtorsie of acute maagverdraaiing is een als donderslag bij heldere hemel opkomende maaguitzetting , waarbij de maag rond z’n as draait. Door de draaiing worden zowel de maagingang als de maaguitgang afgesloten. De milt, die nauw verbonden is met de maag, wordt daarbij deels weggedrukt en afgekneld. Ook de bloedvaten worden afgekneld. Gassen kunnen niet ontsnappen en de maag wordt steeds boller. Elke maagtorsie wordt vanwege de daarmee altijd samengaande ernstige ademhalings- en bloedsomloopstoornissen tot een dramatische noodsituatie. Onbehandeld leidt die binnen een korte tijd tot een pijnlijke dood.

Welke honden lopen gevaar?

Opdat nu niemand achterover gaat leunen: in principe kan om het even welke hond een maagtorsie krijgen, hoewel sommige rassen (die met een diepe borstkas) een significant verhoogd risico lopen (Duitse Dog, de Duitse Herder , Dobermann, Boxer, St. Bernard, Ierse Wolfshond, Deerhound, Koningspoedel, de Molossers en de Setters. Verder natuurlijk kruisingen van bovengenoemde rassen). Echter, tot 30% van de maagtorsies wordt aan de kleine tot middelgrote rassen toegeschreven. Oudere dieren worden vaker getroffen, maar er zijn ook gevallen bekend van pups. Het kom meer bij reuen voor als bij teven. Ook honden met ondergewicht hebben een verhoogd risico. Uiteindelijk is er dus geen eigenaar van een hond die zich echt veilig kan voelen helaas.

Hoe ontstaat het?

Men is er inmiddels achter dat gasopbouw in de maag leidt tot maaguitzetting en die maaguitzetting leidt vervolgens tot het draaien. Maar hoe ontstaat die gasopbouw?
Er zijn in de loop der jaren verschillende ideeën ontstaan, die echter niet hebben geleid tot het voorkomen van een torsie.

Tips om te voorkomen

Desalniettemin toch enkele misschien nuttige tips met de nodige voorbehoud, want deze zijn niet in staat om maagtorsies te voorkomen:
– geef liever meerdere maaltijden per dag (minimaal 2x);
– zet de voerbak laag;
– voorkom schrokken door een anti-schrokbak te gebruiken (of een afgeronde steen in het midden van de voerbak);
– probeer inspanning te vermijden rond de maaltijden;
– voorkom stress, in het algemeen en in het bijzonder ten aanzien van voeding (baknijd);
– als het droogvoer bevochtigd is, kan het in de warmere maanden zeer snel gaan gisten, wat natuurlijk de vorming van gas bevordert. Zorg ook altijd voor een schone voerbak;
– vetrijke maaltijden zijn naar alle waarschijnlijk gunstiger dan zeer koolhydraatrijke, omdat het vet gasvorming veeleer remt;
– onnodig veel calcium in de voeding kan voor gasvorming zorgen;
– kijk uit met te veel drinken in een keer of ijskoud water drinken.

Wat kun je dan wèl doen als eigenaar?

Het belangrijkste punt bij het overleven van een maagtorsie is zonder twijfel het zo vroeg mogelijk herkennen van de symptomen.
Zet een lijstje met noodtelefoonnummers in je telefoon van ten minste drie veterinaire praktijken in de nabije omgeving (bij voorkeur op minder dan 20 minuten rijden) die deze situatie aankunnen.

De symptomen

Getroffen honden, vaak vanuit rust (bv in de nacht):
worden rusteloos
staan op
hijgen
willen naar buiten
lijken niet in staat om een bevredigende houding te vinden
kwijlen hevig
proberen tevergeefs te braken
ontlasten zich
nemen een zogenaamde zaagbok-houding aan (poten schuin naar de zijkant uitgestrekt – als bij een zaagbok)
kreunen soms hartverscheurend
de hondenbuik net achter de ribben, vooral aan de linkerkant, zwelt zeer snel, wat resulteert in toenemende kortademigheid. Deze opgezwollen buik is bij langharige honden bijna niet te zien. Je kunt het wel voelen.
Nu is het zaak om de grootst mogelijke haast te combineren met weloverwogen handelen!

Actie ondernemen

Laad zware dieren direct in de auto bij de gedachte aan een maagtorsie. De motoriek van uw hond neemt nl. gauw af. Probeer hierbij geen druk uit te oefenen op de buik. Laat de hond zelf bepalen hoe hij/zij wil liggen;
Ga meteen rijden. Elke minuut telt in deze situatie;
Bel onderweg je noodoproeplijstje af. Ook dit bespaart zeer waardevolle minuten. Houd hierbij wel je veiligheid in acht.
Dierenartsenpraktijken die met deze situatie vertrouwd zijn, werken nu vanuit een vast noodprogramma dat volledige concentratie en geen afleiding of uitstel verdraagt. Het overleven van je hond is ook bij een optimale behandeling afhankelijk van zoveel factoren, dat geen dierenarts je met zekerheid een positieve prognose kan geven.

Gastropexie!

Dring er absoluut op aan dat aan het eind van de nood-operatie gastropexie wordt uitgevoerd. In een gastropexie wordt een bepaald deel van de maag permanent aan de buikwand vastgenaaid. Er is niet bekend hoe al dan niet aangenaam dat is voor de patiënt. Maar zeker is, dat van de honden die met succes geopereerd werden vanwege een maagtorsie, maar zonder gastropexie, tot 80% opnieuw een maagtorsie krijgt.

Wat heeft de dierenarts gedaan

Vraag de dierenarts waar de maag is vastgemaakt. Indien het om andere redenen noodzakelijk is om een buikoperatie uit te voeren, moet de chirurg beslist vooraf geïnformeerd worden, dat een centraal bevestigde gastropexie bestaat. Anders kan het zijn dat hij bij het openen van de buikholte in de maag snijdt…
Als je een hond hebt van een van de rassen met een hoog risico op maagtorsie, en je hond moet om een of andere reden een buikholte-operatie ondergaan, overleg dan met je dierenarts de mogelijkheid van het gelijktijdig uitvoeren van een gastropexie.